 |
| |
ΣΥΝΕΔΡΙΟ
Αγία Ευφημία-Κεφαλονιά
Οκτώβρης 2008
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ INTERREG III A ΕΛΛΑΔΑ-ΙΤΑΛΙΑ
ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ – ΙΘΑΚΗΣ
ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : Διονύσης Γεωργάτος
Νομάρχης Κεφαλονιάς-Ιθάκης
Το Νοέμβριο του 2007 ξεκίνησε για πρώτη φορά μια προσπάθεια συνολικής καταγραφής της υλικής και άϋλης πολιτισμικής κληρονομιάς του τόπου μας. Περπατώντας στα δρομάκια και περιδιαβαίνοντας τις πλαγιές των νησιών μας μπορούμε να ανακαλύψουμε ένα θησαυρό, καλυμμένο από το βαρύ πέπλο της ιστορίας. Αυτό το θησαυρό η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κεφαλονιάς-Ιθάκης αποφάσισε να φέρει στην επιφάνεια αναδεικνύοντας τον πλούτο που συνθέτει την πολιτισμική μας ταυτότητα.
Αυτή η καταγραφή δεν ολοκληρώνεται σε στενά χρονικά πλαίσια αλλά έχει την έννοια του αρχικού καμβά ο οποίος διαρκώς θα συμπληρώνεται βάσει νέων επιστημονικών πορισμάτων και προσπαθειών από φορείς και πολίτες.
Ο Νομάρχης και το Νομαρχιακό Συμβούλιο ανέθεσε την εργασία της καταγραφής σε ειδικούς συνεργάτες με την εποπτεία της κας Ιφιγένειας Γεωργοπούλου, υπηρεσιακού στελέχους του Υπουργείου Πολιτισμού.
Η μεθοδολογία, η οποία επιλέχθηκε, συνίσταται σε πρώτη φάση στο σχεδιασμό και συλλογή υλικού. Ακολουθεί η αυτοψία με την επιτόπια παρουσία των ερευνητών για τη φωτογραφική αποτύπωση των μνημείων, των άλλων πολιτισμικών στοιχείων, του φυσικού τοπίου καθώς και την επισήμανση της κατάστασης του περιβάλλοντος χώρου( ηλεκτροδότηση και υδροδότηση, προσβασιμότητα, σήμανση) .
Η αυτοψία συνοδεύεται με την καταγραφή προφορικών μαρτυριών καθώς και τη βιβλιογραφική τεκμηρίωση του σχετικού υλικού. Επίσης υπήρξε συνεργασία και διασταύρωση των στοιχείων με επίσημους φορείς ( αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου πολιτισμού, ΟΤΑ, διοικήσεις μουσείων) και θα ακολουθήσει διαβούλευση με τα μέλη της Νομαρχιακής Επιτροπής Πολιτισμού. Επίσης σχετικό θέμα θα έλθει προς συζήτηση στο Νομαρχιακό Συμβούλιο.
Η καταγραφή της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης συνδέεται με το πνεύμα Ευρωπαϊκών προγραμμάτων όπως το INTERREG III A Ελλάδα-Ιταλία. Και στις δύο πρωτοβουλίες ο πολιτισμός και η ανάδειξη μνημείων, τα οποία διασώζουν τη συλλογική ιστορική μνήμη, βρίσκονται στο επίκεντρο των προσπαθειών μας. Οι διακρατικές και διαπεριφερειακές συνεργασίες στα πλαίσια κοινών προγραμμάτων προϋποθέτoυν την ύπαρξη ισχυρών υποδομών ανάδειξης και προστασίας των επιμέρους τοπικών πολιτισμών.
Παρόμοια στοιχεία σύζευξης τοπικών πολιτιστικών στοιχείων με ευρύτερες στρατηγικές συνεργασίας στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης εντοπίζουμε και στο πρόγραμμα Leader - το οποίο αφορά τη χάραξη διαδρομών. Η δημιουργία πολιτιστικών διαδρομών στην ευρύτερη περιοχή του Ιονίου αποτελεί βασικό πυλώνα του σχεδιασμού του προγράμματος « Προστασία και Ανάδειξη της Κοινής Πολιτιστικής Κληρονομιάς στην Παράκτια Ζώνη Ελλάδας-Ιταλίας».
Η καταγραφή η οποία έχει πραγματοποιηθεί μέχρι αυτό το στάδιο επεκτείνεται στο σύνολο της πολιτισμικής μας κληρονομιάς τόσο σε επίπεδο περιοδολόγησης – ταξινόμησης των μνημείων στην ιστορική περίοδο κατά την οποία δημιουργήθηκαν- όσο και στο επίπεδο της γεωγραφικής τους διασποράς στις περιοχές των νησιών μας. Κατ΄αυτόν τον τρόπο έχουν καταγραφεί μνημεία τα οποία ανάγονται από τους σκοτεινούς παλαιολιθικούς χρόνους μέχρι και εγκαταστάσεις του βιομηχανικού πολιτισμού του 20ου αιώνα.
Όλοι οι Δήμοι και οι επιμέρους περιοχές της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης αντιπροσωπεύονται επαρκώς και ανάλογα των ιστορικών περιστάσεων οι οποίες συνέβαλλαν στη διάσωση η όχι μνημείων και αρχαιολογικών χώρων. Επίσης εντοπίστηκαν τόποι ιστορικής σημασίας και ιδιαίτερου φυσικού κάλους καθώς και στοιχεία της λεγόμενης άϋλης πολιτισμικής κληρονομιάς ( πανηγύρια, προφορικές παραδόσεις κ.α.).
Η προσπάθεια μας σε αυτό το εγχείρημα έχει συγκεκριμένους στόχους και θα βοηθήσει τον τόπο σε διαφορετικά επίπεδα τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Το πεδίο στο οποίο θα έχει εφαρμογή η καταγραφή της τοπικής πολιτισμικής κληρονομιάς είναι τόσο ευρύ ώστε να περιλαμβάνει από την εκπαίδευση έως τον τουρισμό. Η έκδοση ενός εγχειριδίου πατριδογνωσίας, με στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί, θα βοηθούσε τους μαθητές να γνωρίσουν βαθύτερα τον τόπο τους και να έρθουν σε άμεση επαφή με την παράδοση τους, μέσω επισκέψεων π.χ. σε επιλεγμένους αρχαιολογικούς χώρους. Ο τουρισμός είναι ένας τομέας ο οποίος έχει να ωφεληθεί σημαντικά από την ψηφιοποίηση τόσο μεγάλου όγκου πολιτισμικών στοιχείων και τη δημιουργία σχετικών ιστοτόπων στο διαδύκτιο.
