Το Υπουργείο Παιδείας, παρά την εκφρασμένη αντίθεση των εκπαιδευτικών φορέων, προωθεί για ψήφιση στη Βουλή το νομοσχέδιο για την «Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες».
Η ΟΛΜΕ ζητά την απόσυρση του νομοσχεδίου και την επανακατάθεσή του μετά από ουσιαστικό διάλογο του Υπουργείου Παιδείας με τους ενδιαφερόμενους φορείς.
Η Ομοσπονδία μας κατέθεσε, για μία ακόμη φορά, τις προτάσεις της στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής με τη συμμετοχή του προέδρου του Δ.Σ. της στη συνεδρίαση της Τετάρτης, 27/8/08. Παραθέτουμε στη συνέχεια τις θέσεις της ΟΛΜΕ γι’ αυτό το νομοσχέδιο.
1. Οποιαδήποτε πολιτική για την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (ΕΑΕ) προϋποθέτει μια πολυδιάστατη και επιστημονικά τεκμηριωμένη κατανόηση του όλου προβλήματος των ατόμων με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Ο πολιτικός σχεδιασμός και ο σχετικός προγραμματισμός πρέπει να βασίζονται:
α) στην αντικειμενική και συνολική καταγραφή των ΑμΕΑ κατά περίπτωση όσο γίνεται νωρίτερα,
β) στη μελέτη και έρευνα των αναγκών με βάση τις ιδιαιτερότητες κάθε περίπτωσης,
γ) στην έγκυρη και αντικειμενική εκτίμηση των αποτελεσμάτων τής μέχρι σήμερα εκπαιδευτικής πολιτικής στον τομέα αυτό, σε άμεση συνάρτηση με τη γενικότερη κοινωνική και κρατική μέριμνα και φροντίδα,
δ) στην πρόβλεψη για μόνιμη και γενναία χρηματοδότηση της ειδικής αγωγής από τον κρατικό προϋπολογισμό και όχι στην αναζήτηση πόρων για την κάλυψη βασικών υποχρεώσεων του κράτους από κοινοτικά κονδύλια, που, ως γνωστό, έχουν περιορισμένο χρονικό ορίζοντα. Είναι ανεπίτρεπτο η ειδική αγωγή να έχει την ίδια αντιμετώπιση με εκπαιδευτικές δράσεις που χρηματοδοτήθηκαν από κοινοτικούς πόρους και είχαν ημερομηνία λήξης τη λήξη των επιχορηγήσεων!
2. Η κύρια στόχευση κάθε πολιτικής στον τομέα της ΕΑΕ πρέπει να διαπνέεται από μια βασική αρχή, το δικαίωμα κάθε προσώπου με ειδικές ανάγκες ή/και αναπηρίες για πλήρη ένταξη στο καθημερινό κοινωνικό και εργασιακό γίγνεσθαι, κάτι που προϋποθέτει το δικαίωμα πλήρους πρόσβασης σε καλά οργανωμένο εκπαιδευτικό σύστημα. Τυχόν προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα πρόσωπα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή / και αναπηρίες δεν πρέπει να προβάλλονται ως εμπόδιο για την ένταξή τους, αλλά να δίνεται έμφαση στις ικανότητές τους και στον τρόπο με τον οποίο αυτές μπορούν να αξιοποιηθούν και να αναπτυχθούν στο έπακρο. Αυτό σημαίνει παροχή κατάλληλης φροντίδας, που θα προσαρμόζεται συνεχώς, με βάση τις εκάστοτε εξελίξεις. Η πολιτική της ένταξης των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στο εκπαιδευτικό σύστημα είναι κάτι πολύ πιο σύνθετο από την απλή εγγραφή τους σε ένα κοινό σχολείο.
3. Η υποχρεωτικότητα που θεσμοθετεί το σχέδιο νόμου, και που αποτελεί εκφρασμένη θέση της ΟΛΜΕ, αν δεν συμπεριλάβει κάποιες ουσιαστικές προϋποθέσεις, θα καταστεί γράμμα κενό ή θα παραδώσει την ειδική αγωγή στο βωμό του κέρδους και της ιδιωτικοποίησης.
- Θεωρούμε ότι αναγκαία προϋπόθεση για την εφαρμογή οποιασδήποτε πολιτικής στον τομέα της ΕΑΕ είναι η καταγραφή των ΑμΕΑ, η κατάταξη κατά κατηγορία, η καταγραφή της υπάρχουσας υποδομής και η αποτίμηση των αποτελεσμάτων της μέχρι σήμερα εκπαιδευτικής πολιτικής στον τομέα αυτό. Επίσης:
α) η δημιουργία σε κάθε Νομαρχία όλων των τύπων και βαθμίδων Σχολικών Μονάδων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (ΣΜΕΑ) και στις μεγάλες Νομαρχίες ανά εκπαιδευτική διεύθυνση,
β) η εξασφάλιση της μετακίνησης των μαθητών/τριών σε αυτά τα σχολεία,
γ) η διασφάλιση κατάλληλης και επαρκούς υλικοτεχνικής υποδομής, προσαρμο-σμένων αναλυτικών προγραμμάτων και βιβλίων, και
δ) η πρόνοια για κατάλληλες υποδομές και η εξασφάλιση της προσβασιμότητας σε όλους τους χώρους στα «συνήθη» σχολεία όπου φοιτούν και μαθητές με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες αποτελούν αναγκαίες συνθήκες για την εφαρμογή της αποκλειστικά δημόσιας και δωρεάν υποχρεωτικής εκπαίδευσης για όλα τα άτομα με αναπηρία ή / και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες χωρίς ταξικούς φραγμούς και αποκλεισμούς.
4. Η μετατροπή των Κέντρων Διάγνωσης Αξιολόγησης και Υποστήριξης (ΚΔΑΥ) σε κέντρα διαφοροδιάγνωσης, διάγνωσης και υποστήριξης (ΚΕΔΔΥ) αποτελεί ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη, καθώς τα απομακρύνει από τον εκπαιδευτικό, παιδαγωγικό και υποστηρικτικό ρόλο που κατά την άποψή μας πρέπει να έχουν. Επισημαίνουμε την αδήριτη ανάγκη για αύξηση του αριθμού των κέντρων αυτών, την επαρκή στελέχωσή τους και την αναγκαία χρηματοδότησή τους, ώστε να μπορούν να αντεπεξέλθουν στο ρόλο τους.
5. Στη συγκρότηση της Ειδικής Διαγνωστικής Επιτροπής Αξιολόγησης (ΕΔΕΑ) στις Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (ΣΜΕΑΕ) - που σύμφωνα με το σχέδιο νόμου έχει την αρμοδιότητα της αξιολόγησης της προόδου των μαθητών που φοιτούν σε αυτά - υποβαθμίζεται ο ρόλος του συλλόγου διδασκόντων και ουσιαστικά τίθενται υπό αίρεση οι τίτλοι σπουδών που ο σύλλογος των διδασκόντων έχει την αρμοδιότητα να πιστοποιεί.
6. Εμμένουμε στη θέση μας για δημόσια, δίχρονη τουλάχιστον, προσχολική αγωγή των ΑμΕΑ, όπως άλλωστε και όλων των παιδιών προσχολικής ηλικίας. Όσον αφορά δε τα προγράμματα πρώιμης παρέμβασης, που για κάποιες κατηγορίες παιδιών οφείλουν να ξεκινούν όσο το δυνατόν νωρίτερα, δεν διαφαίνεται πουθενά στο σχέδιο νόμου ανάλογη πρόνοια για την εξασφάλιση των κατάλληλων κρατικών υποδομών καθώς και το ηλικιακό φάσμα που θα καλύπτει η παραπάνω πρόνοια, ώστε αυτή να καθίσταται αποτελεσματική.
7. Για τη βασική κατάρτιση, επιμόρφωση και μετεκπαίδευση των εκπαιδευτικών της Β/θμιας Εκπαίδευσης που εργάζονται στις ΕΑΕ ισχύουν οι προτάσεις της Ομοσπονδίας μας για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών (υπόμνημα του ΔΣ της ΟΛΜΕ προς την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΠΘ στις 7-4-08):
· Να ενταχθούν στη βασική εκπαίδευση του διδακτικού προσωπικού της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης όλων των κλάδων και ειδικοτήτων και μαθήματα ΕΑΕ.
· Στην εισαγωγική επιμόρφωση, που πρέπει να πραγματοποιείται μετά το διορισμό, να περιλαμβάνονται και θέματα που αφορούν την ΕΑΕ.
· Να καθιερωθεί ετήσια περιοδική επιμόρφωση για όλους τους εκπαιδευτικούς, με απαλλαγή από τα διδακτικά καθήκοντα (να προηγηθούν αυτοί που ήδη εργάζονται στην ΕΑΕ).
· Πολύμορφη, βραχύχρονη επιμόρφωση με τις ίδιες, όπως παραπάνω, προϋποθέσεις (ΑΕΙ, απαλλαγή από διδακτικά καθήκοντα, κ.λπ.)
· Θεσμοθέτηση της μετεκπαίδευσης των εκπαιδευτικών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και σύνδεσή της με μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών. Φορέας πρέπει να είναι τα ΑΕΙ. Η επιλογή μεταξύ των υποψηφίων να γίνεται με αξιοκρατικές και αδιάβλητες διαδικασίες, ενώ πρέπει να προβλέπονται κίνητρα τόσο για τους μετεκπαιδευομένους όσο και για τους διδάσκοντες και επιβλέποντες καθηγητές/-τριες.
· Ουσιαστική αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ). Διεύρυνση και ενίσχυση των προγραμμάτων ανταλλαγής εκπαιδευτικών σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
8. Θεωρούμε απαράδεκτο το γεγονός ότι στον ιδιαίτερα ευαίσθητο αυτό χώρο επιχειρείται να εγκαινιαστεί μια υποτιθέμενη μεταρρύθμιση με περικοπή επιδομάτων. Συγκεκριμένα, με απαράδεκτο τρόπο η κυβέρνηση αφαιρεί το επίδομα ειδικής αγωγής από το Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό μειώνοντας αυθαίρετα και αντισυνταγματικά τις αποδοχές τους.
Απαιτούμε από την κυβέρνηση να νομοθετήσει με τέτοιο τρόπο ώστε το επίδομα αυτό να λαμβάνουν όλοι οι εργαζόμενοι/-ες στις σχολικές μονάδες ΕΑΕ και στα ΚΔΑΥ (ΚΕΔΔΥ) ανεξάρτητα από ειδικότητα και σχέση εργασίας.
Το όραμα της μορφωτικής, εργασιακής και κοινωνικής ένταξης δεν είναι ουτοπία, είναι κυρίως πολιτική απόφαση. Η εκπαίδευση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες δεν μπορεί να παραμείνει στο περιθώριο και στην απομόνωση, αλλά πρέπει να αποτελεί μέρος του συνόλου της εκπαίδευσης, και γι’ αυτό απαιτεί σοβαρές πολιτικές και εκπαιδευτικές αλλαγές. Ζητούμενο είναι ένα σχολείο για όλους/-ες που θα ανταποκρίνεται στις ατομικές και συλλογικές ανάγκες των μαθητών/-τριών του, που στο μεγαλύτερο μέρος τους προσδιορίζονται με κοινωνικούς όρους. Ένα σχολείο που θα προωθεί την ισότητα των ευκαιριών.
